13-RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİNİ BELİRLEMEK İÇİN GEREKEN VERİLER

Rüzgar enerjisi potansiyeli belirlenecek olan bölgede dikilecek bir ölçüm direği ile en az 1 sene boyunca rüzgar hızı ve rüzgar yönü ölçümlerinin yanısıra hava basıncı ve sıcaklık gibi veriler toplanarak değerlendirilmelidir.

MGM (Meteoroloji Genel Müdürlüğü) bünyesinde yürütülen rüzgâr ölçümleri, tercihen yerleşim birimlerinin kenar bölgelerinde ve etrafı kapalı olmayan alanlarda yerden 10 metre yükseklikte yapılmaktadır. Ancak özellikle şehirlerin büyümesiyle birlikte meteoroloji istasyonları çoğu zaman yerleşim bölgelerinin içinde kalmaktadır. Önceki dönemlerde mekanik anemograflarla yapılan rüzgâr ölçümleri, 2000’li yıllardan itibaren Otomatik Meteoroloji Gözlem İstasyonları (OMGİ) ile sürdürülmektedir. 02.11.2013 tarih ve 28809 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği” ve 17 Haziran 2014 tarih ve 29033 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Rüzgâr ve Güneş Enerjisine Dayalı Önlisans Başvuruları İçin Yapılacak Rüzgâr ve Güneş Ölçümleri Uygulamalarına Dair Tebliğ” gereğince, özel sektör tarafından rüzgâr enerjisine yönelik olarak yapılan “Rüzgâr Ölçümleri” için MGM’ye başvuru yapılması ve uygun görüş alınması gerekmektedir.60-101 metre yükseklik arasında yapılan ölçümlerin ortalama süresi yaklaşık olarak 1,5 yıldır.

Rüzgar enerjisi potansiyelini belirlemek için gerekli ölçüm cihazlarını kısaca tanımlamak gerekirse:

Rüzgar Hız Sensörü: Anemometreler rüzgâr hızını elektriksel sinyale dönüştüren sensörlerdir. Kepçe, ultrasonik ve propeller anemometre olmak üzere 3 tip anemometre vardır.

Rüzgar Yön Sensörü (Windvane): Ölçüm yapılan bölgedeki rüzgâr, belirli bir hakim yönden esebileceği gibi, farklı yönlerden de esebilir. Rüzgâr yönlerinin değişen frekanslarını ve rüzgâr hızlarının dağılımını göstermek için yönün de ölçülmesi gerekmektedir. Windvane rüzgâr yön bilgisini elektriksel sinyale çeviren sensör modelidir.

Kayıt Cihazı (Datalogger): Rüzgâr ölçüm sistemlerinde bütün ölçüm değerlerini kaydeden kayıt cihazı bulunmaktadır. Bu cihazlar 10 dakikalık aralıklarla verileri kaydetmekteVe en az 6 aylık veriyi saklayabilmektedir.

Geovane: Entegre işlemcisi tarafından hesaplanan teorik azimut açısını dahili ışık algılayıcı piksellerinin ölçtüğü azimut değeriyle karşılaştırarak gerçek kuzey ofset değerini veren ölçüm cihazıdır.

Sıcaklık ve Nem Sensörleri: Bulunduğu ortamın bağıl nemini ve sıcaklık değerlerini tespit eden elektronik devrelerdir. Genellikle lineer çıkış verilerine sahiptirler.

Basınç Sensörü: Elektronik devre üzerine yerleştirilmiş hassas bir zar yapısında olan basınç sensörleri atmosferik basınç değerini yüksek hassasiyet değeri ile tespit eder.

Sodar: 200 m. üzerindeki rüzgar türbinleri için ses dalgaları ile ölçüm yapılan cihazlardır.

Lidar: Lazer ışınları kullanarak ölçüm yapan cihazlardır.

Kaynak:

(1) Windbaba/On-Shore Rüzgar Ölçümleri
(2) http://www.emo.org.tr/ekler/457ed884716a0c9_ek.pdf
(3)http://www.tuba.gov.tr/files/yayinlar/raporlar/R%C3%BCzgar%20Enerjisi%20Teknolojileri%20Raporu.pdf
(4)Yaşar üniversitesi/Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü/Dr.Öğr.Üyesi Levent Bilir