44-GELECEĞİN TEKNOLOJİLERİ

Rüzgar enerjisi santrallerinde (RES) üretilen enerjinin miktarı ve sürekliliği, rüzgarın esmesine yani doğa koşullarına bağlıdır. Bu nedenle enerji miktarı mevsimsel, günlük ve hatta anlık olarak büyük değişimler gösterebilmektedir.

RES’lerden üretilecek enerjiyi öngörmeye yönelik ölçüm ve tahmin teknolojileri geliştirilmiş olmasına rağmen üretilen enerjinin miktarını ve zamanını tam olarak öngörmek, değişkenliğini ortadan kaldırmak mümkün değildir. Üretim arzının öngörülememesi ve değişkenliğinden dolayı şebekenin enerji talebi ile tam olarak örtüşmemesi hem şebeke işletmecisi hem de yatırımcılar için operasyonel ve maddi zorluklar oluşturmaktadır.

görsel

Yürürlükteki mevzuat çerçevesinde rüzgar enerjisi santralleri ürettikleri enerjiyi, işletmelerinin ilk 10 senesinde YEKDEM tarifeleri ile belirlenmiş alım garantisi fiyatları ile satmaktadır. Ancak bunun için saatlik olarak üretimlerini öngörmeli ve piyasa ve şebeke işletmecilerine bilgi vermelidirler. Doğası gereği RES’lerde tahmini üretim ve gerçekleşen üretim arasında fark oluşur. Bu fark işletmeciye dengesizlik maliyeti olarak yansır. 10 senelik YEKDEM periyodunun sonunda RES’ler enerjilerini farklı piyasa yöntemlerini kullanarak satmak zorundadırlar. Piyasa fiyatları ise saatlik olarak şebekenin arz/talep dengesine göre değişkendir. RES’lerin anlık ürettikleri enerji miktarını tayin etmeleri mümkün olmadığından enerjinin bir bölümünü düşük fiyatlı saatlerde satmak durumunda kalırlar.

Depolama teknolojilerinin uygulanması RES’lerin üretimlerindeki dengesizliği ortadan kaldırabilecektir. RES’lerin, konvansiyonel fosil yakıtlı santraller gibi öngörülebilir ve stabil üretim yapabilecek hale gelmesi, dilediğinde devreye girip-çıkma yeteneği elde etmesi kesinlikle çığır açan bir değişiklik olacaktır.

Yenilenebilir enerji depolama sistemleri yurt dışında hızla yaygınlaşmaktadır. Ülkemizde de depolama çalışmaları başlamıştır. Depolamada birçok batarya teknolojisi kullanılmaktadır, yanı sıra bataryalı depolama kapasitesi de giderek artmakta, maliyetleri de giderek azalmaktadır. Lityum-İyon bataryalar, Kurşun-Asit bataryalar, Nikel-Kadmiyum bataryalar, Nikel-Metal hibrit bataryalar ve Ultra-Kapasitörler elektriksel enerji depolamada kullanılan sistemlerden bazılarıdır.

Kaynakça:
Yazar: Cem YUMRUKTEPE-RES Anatolia
(Kynk:EPİAŞ-EXIST Şeffaflık Platformu, Tarih: 01.06.2020)