Türkiye Enerji Piyasaları Araştırma Raporu-1

Türkiye Enerji Piyasaları Araştırma Raporu-1

Bu bölüm, geçmişten günümüze dünyada elektrik sektöründe yaşanan gelişmeler ile mevcut durumda ortaya çıkan piyasa yapılarını geniş bir çerçeveden bakarak özetlemektedir.

1980’lerde Şili’de Chicago Boys olarak adlandırılan iktisatçıların etkisi ile başlayan ve sonrasında Birleşik Krallık’ta devam eden rekabetçi elektrik piyasalarına geçiş süreci, birçok ülkenin reform sürecine örnek teşkil etmiştir. Hem OECD hem de OECD dışında kalan ülkeler, yaptıkları uygulamalarda gerek regülasyon gerekse de politika ve piyasa yapısı noktasında birbirlerinden farklılıklar gösterse de nihayetinde rekabetçi elektrik piyasaları oluşturmaya çalışmışlardır.

Bununla hedeflenen olgu arz güvenliğinin tesis edilerek kamu hizmeti veren şirketlerde verimliliğin artırıldığı ve son tüketici maliyetlerinin asgari seviyede tutulmaya çalışıldığı mekanizmalar yaratmaktır.

Mevcut durumda elektrik piyasası mekanizmaları incelendiğinde, entegrasyon, tek alıcılı piyasa, ayrışma, toptan satış piyasaları ve perakende rekabetinin olduğu piyasalar olmak üzere 5 temel kategori üzerinden değerlendirme yapılabilir. Dikey entegre yapılardan perakende rekabetine doğru ilerleyen rotada her ülke için farklılık gösteren konu, farklı kurum ve kuruluşlara atanan rol ve sorumlulukların özel sektör oyuncularına o piyasada yer verildiği oranda değişmesidir. Bir diğer ifadeyle, elektrik piyasasında özel sektöre verilen alan arttıkça kamu şirketlerinin ya da tekellerin etki alanları daralmakta ve taşıdıkları görev ve sorumluluklar özel şirketler tarafından üstlenilmektedir.

Türkiye Enerji Piyasaları Araştırma Raporu 1.Kısım