40-YENİLENEBİLİR ENERJİ SERTİFİKALARI VE KARBON VERGİSİ

İklim krizi farkındalığı arttıkça bunun etkilerini azaltmak için tüm dünyada yenilenebilir enerji kullanımına doğru bir yönelim olmuştur. Özellikle, 2020’de sona erecek Kyoto Protokolü ve bunun yerini alacak, Birleşmiş Milletleri oluşturan ülkelerin çoğunluğunca 2015’te imzalanan Paris Antlaşması ile bu yönelim daha da önem kazanmıştır. Yenilenebilir enerji sertifikaları ve karbon vergileri yenilenebilir enerji kullanımı sürecini hızlandırmak adına ortaya konmuş uygulamalardır.

Yenilenebilir enerji sertifikaları, yenilenebilir enerji üreten santrallere, ürettikleri elektrik enerjisi oranında, bu sertifikaları vermeye yetkilendirilmiş kuruluşlarca verilen sertifikalardır. Bu sertifikalar, elektrik üreticileri tarafından satın alınabilir; böylece sertifikayı satın alan tüketici, kullandığı elektriğin yenilenebilir enerji santralinden geldiğini, üçüncü taraflara gösterebilir.

Üretici ve Tüketicilerin Yenilenebilir Enerji Sertifikaları Kullanma Sebepleri Nelerdir?

Yenilenebilir Enerji Sertifikaları, kayıtların ayrılmasını ve talep edilmesini kolaylaştıran bir veri tabanı üzerinden işlemektedir. Sertifikasyon sistemlerinin standardize edilmesiyse, çok uluslu şirketlerin sürdürülebilirlik faaliyetlerini farklı ülke ve bölgelerde standardize etmesini mümkün kılmaktadır.

– Tüketici, Yenilenebilir Enerji Sertifikaları kullanarak tedarik ettiği elektriğin yenilenebilir enerji kaynaklarından sağlandığını ispat etmiş olacaktır ve sürdürülebilirlik, karbon ayakizi raporlamalarında kullanabilir.
– Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerinden ‘Ulaşılabilir Temiz Enerji’ ve ‘İklim Değişikliği’ hedeflerini desteklemiş olur.
– Türkiye’nin Yenilenebilir Enerji Stratejilerine destek sağlamış olur.
– Türkiye’de tüketilen enerji karışımı içindeki Yenilenebilir Enerji payı arttıkça, elektrik üretiminden kaynaklı sera gazı salımları azaltır.

Türkiye’de, üretilen 1 MWh yenilenebilir kaynaktan elde edilen elektriğe karşılık yaratılacak sertifikaya YEK-G adı verilmiştir. YEK-G’ler gönüllülük esasına dayanmaktadır ve EPİAŞ (Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketi) tarafından yaratılacak ve ticareti EPİAŞ platformu üzerinden yapılacaktır.

Karbon vergileri ise, devletlerin fosil yakıt yakan firmalardan aldığı bir ek vergidir. Bunun alınmasındaki amaç, karbon gazları emisyonunun azaltılmasına teşvik etmektir. Bu yolla toplanan vergilerin, yenilenebilir enerji santralleri veya karbon emisyonlarını azaltıcı diğer projelerin finansmanına fon sağlaması da yaygın bir uygulamadır. Karbon vergileri genellikle, yakılan birim fosil yakıt hacmi başına veya salınan karbon gazı tonu başına alınmaktadır. Ülkemizde bu yönde bir vergi uygulaması hiç olmamıştır ancak Yeşil Yeni Düzen’in (Green New Deal) yayınlanmasıyla birlikte oluşabilecek yaptırımlara uyum sağlayabilmek amacıyla ülkemizde de çalışmalar yapılmaya başlanmıştır.