46-GÜNEŞ ENERJİSİ SEKTÖRÜNDE İSTİHDAM

Son yıllarda ülkelerin dikkat çekici boyutta değişen politikalarıyla, güneş enerjisi giderek büyüyen oranlarda istihdama katkı sağlamaktadır. Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı’nın (IRENA) 2019’de yayınladığı rapora göre güneş enerjisi tüm diğer teknolojilerin önüne geçerek tüm dünyada 3,8 milyon yeni iş olanağı yaratmıştır. Bu tüm yenilenebilir enerji piyasasının yarattığı toplam 11,5 milyon iş kapasitesinin %33’üne denk gelmektedir. İstihdama üretim, kurulum, proje yönetimi, bakım gibi alanlarda doğrudan lojistik, finansman gibi dolaylı alanlarda da katkı sağlayan güneş enerjisi, son 10 senedir dünyada GW çapındaki hızlı gelişimiyle pazarda derinliği ve uzmanlık alanlarını arttırmıştır.

IRENA’nın ‘Covid sonrası Toparlanma’ raporuna göre pandeminin tedarik zinciri ve işgücü üzerindeki olumsuz etkisi sebebiyle, kurulu güç toplamının tahmin edilenden %18 altta, 106 GW olarak gerçekleşeceği düşünülmektedir. Özellikle çatı kurulumlarına odaklı işgücü kaybı daha yoğun gerçekleşmiştir. Daha büyük kurulumlar, bakım ve onarım faaliyetleri sosyal mesafenin sağlanabilmesi nedeniyle mümkün olduğunca gecikmesiz devam etmiştir.

Enerji Dönüşüm Senaryosuna göre 2030 itibariyle yenilenebilir enerji 29,5 milyon iş yaratabilen bir kapasiteye erişmiş durumda olacaktır. Bu kapasitenin en büyük payının 11,7 milyonla güneş enerjisine ait olacağı düşünülmektedir. 50 MW’lık büyük ölçekli bir güneş enerjisi santrali tüm fotovoltaik güneş enerjisi sistem değer zincirinde 230,000 kişilik bir işgücü ihtiyacı yaratmaktadır. Bu işgücü ihtiyacının %56’sı bakım ve onarımdan, %22si üretimden , %17’si, inşaat ve kurulumdan kaynaklandığı hesaplanmaktadır.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ise Sürdürülebilir Toparlanma Raporu’nda, 2021-2023 döneminde düşük karbonlu enerjiye geçiş alanında yapılabilecek toplam 3 trilyon dolarlık yatırım ve oluşturulacak politikalarla yıllık yüzde 1,1 oranında küresel ekonomik büyüme ve 9 milyon istihdam sağlanabileceğini söylemektedir. Bu yatırımlar arasında yer alan güç üretim teknolojilerinde çatı-üstü PV kurulumları her 1 milyon dolarlık yatırım için yarattıkları 14 kişilik istihdam ile en yüksek potansiyele sahip görünmektedir.

Fotovoltaik ve güneş enerjili su ısıtma teknolojilerinde işgücünün %80’i teknisyen ve işçi, %9’u uzman, %8’i mühendis ve kalifiye işgücü, geri kalan %3 de pazarlama ve yönetim personelinden oluşmaktadır.

Türkiye’ye baktığımızda, dünyayla paralel olarak değişen politikalar, gelişen teknoloji ve ucuzlayan maliyetler doğrultusunda güneş enerjisinin ülkemizde de giderek payını artırarak ana enerji üretim kaynakları arasında yer alacağı açıktır. 2018’te fotovoltaik sistemlerle enerji üretiminde toplam 30,500 kişilik, ısıtma/soğutma da toplam 8,700 kişilik bir istihdam yaratılmıştır.