25-YATIRIMIN FİNANSAL ANALİZİ

Yatırımın finansman koşulları belirlenirken, sektörün mevcut durumu, yasal mevzuat, finansman seçenekleri ve proje özelindeki ihtiyaçlar iyi analiz edilmelidir.

Güneş enerjisi sektörünün son yıllarda hızlı gelişimi neticesinde sektör derinliği artmış, finansman seçenekleri çoğalmıştır. Yine sektörün hızlı gelişimi ve büyümesiyle rekabetçi fiyatlar da projelerin toplam maliyetini yıllar içinde çok daha düşük seviyelere çekmiştir.

Güneş enerjisi piyasalarına bakıldığında gelişmiş ülkelerde yatırımları teşvik etmeye yönelik destekler söz konusudur. Ülkemizde de 2021 Haziran ayı itibariyle sona erecek olan Yenilenebilir Enerji Destek Mekanizması kısaca YEKDEM şu ana kadar yatırımlar finanse edilirken ilgili finansal kuruluşlar tarafından teminat olarak alınan bir destek sağladı.

Bu noktada finansman kuruluşlar, proje analizi yaparken projenin kendine has koşullarına ve yatırımcının kredibilitesine göre hareket etmektedir. Projenin fizibilitesinin cazip olması halinde, yatırımcının kısmi öz sermayeyle finanse edebilir olması projenin daha hızlı gerçekleşebilir olmasını sağlamaktadır.

Finansal analizin sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için, güncel mevzuatın proje akışını etkileyebilecek noktalarının iyi anlaşılması ve yansıtılması, projenin başlangıcından itibaren ödenmesi gereken tüm bedellerin öngörülerek analize dahil edilmesi gerekmektedir. Ön görülmeyip atlanan herhangi bir bedel projenin maliyetini artırabilir ya da bürokrasiden dolayı yavaşlamaya ya da durmaya sebep olabilir. Bu da projenin finansal analizin doğru sonuç vermemesine, yatırımın geri dönüş sürecinin uzamasına sebep olur.

Özsermaye Kullanımı: Bu model, yatırımcı şirketin GES projesi için hiç bir dış finansman modeli seçmeyip kendi özkaynakları vasıtası ile yatırım yapmasıdır. Basit bir alış veriş modelinden farklı olmayan ve en temel şekil olan bu modelde yatırımcının öz sermayesine karşılık, mühendislik firması anahtar teslim sistemi kurar.

EPC Şirketi Finansmanı: Bu model özellikle yatırımcının kredi limitlerini aşması ya da borçluluk durumlarını içeren finansal verilerin yeni kredi kullandırımı için uygun bulunmaması durumunda uygulanmaktadır.

Proje Finansmanı: Proje Finansmanı projenin kendisinin teminat olarak kabul edilmesini ifade eder. Burada yatırımcı kredi kaynağına projenin maddi bedeli kadar sorumludur.

Yapılacak güneş enerjisi sistemi analiz edilirken projenin yatırım ve işletme süresi boyunca olan maliyetleri hesaba katılır. Yatırım bedeli içinde o projenin kurulum ve ekipman maliyetleri, bağlantı bedeli, proje geliştirme ve arazi bedeli gibi maliyetler, işletme maliyetleri arasında da bakım ve onarım maliyetleri, personel giderleri, sistem kullanım, sigorta gideri gibi kalemler finansal analiz yapılarak hesaba katılmalıdır.

Ülkemizde kullanılan güncel finansman modelleri arasında proje finansman kredisi, teminatlı krediler, leasing, öz sermaye, hibeler, özel kaynaklı krediler (EBRD fonları, yabancı Eximbank kredileri) bulunmaktadır.