42-ENERJİ DEPOLAMA

Enerji üretiminde gün içinde güneş ışınlarının geliş açısı ve etkisine göre üretim de dalgalanmalar olmaktadır. Mevsimler, gece, gündüz ve bulutlanma ile doğrudan orantılı olarak üretim değişmektedir. Bu değişken sebeplerden dolayı elektrik üretiminde enerjiyi depolamaya ihtiyaç duyulmaktadır.

Farklı türlerde enerji depolama teknolojisi vardır; elektrokimyasal ve bataryalı, termal, termokimyasal, volanlı depolama, sıkıştırılmış havayla depolama, sıvılaştırılmış gazla depolama, su pompalama yoluyla depolama, manyetik depolama ve hidrojen depolama olarak sıralanabilir.

Su pompalamalı depolama en çok tercih edilen depolama teknolojilerinden biri olsa da son dönemdeki teknolojik gelişmeler daha çok bataryalı depolamaya yoğunlaşmıştır. Bataryalı depolamada elektrik enerjisi elektrokimyasal enerjiye dönüştürülerek depolanmakta ve talep anında depolanan enerji elektrik enerjisi olarak geri verilebilmektedir.

Bataryalı depolama teknolojisine olan ilginin büyük bir nedeni elektrikli araçların gelişimine yönelik artan çalışmalardır. Elektrikli araçlara yönelik teşvik ve desteklerle bu konudaki talep artmış; menzil süresini arttırabilecek depolama kapasitesi, şarj-deşarj verimi, kapasite kayıplarının minimize edilmesi yönünde yapılan çalışmalarla batarya teknolojisi ilerlemiştir. Dolayısıyla bu ilerlemenin elektrik üretim santrallerinde kullanılabilen sabit depolamalı sistemlere de doğrudan katkısı olmuştur.

Depolamanın yaygınlaşmasıyla, yenilenebilir enerjiden enerji arzı daha kesintisiz olacak, özellikle güneş enerjili sistemler çok farklı büyüklükte kurulabildiği için hız kesmeden yaygınlaşmaya devam edecek, şebekenin yükü dengesizlik anlamında hafifleyecektir.

Lityum-iyon bataryalar

Lityum-iyon bataryalar piyasanın %60’ını kontrol etmektedir. Maliyetlerindeki süren düşüş ile birlikte lityum-iyon bataryalar dünyadaki tüm bataryalı depolama uygulamalarının %90’dan fazlasını oluşturmaktadır.

Lityum-iyon batarya teknolojisinin telefonlardan, taşınabilir bilgisayarlara, elektrikli araçlara kadar pek çok uygulama alanına sahiptir ancak güneş ve rüzgar enerjisinin depolanması konusunda oluşturdukları değer dünyayı fosil yakıtlardan bağımsızlaştırma yönünde atılan çok büyük bir adım olduğundan çok önemlidir. Lityum-iyon teknolojisi ile gelecekte rekabet edebilecek hidrojen, kinetik ve akışkan batarya teknolojileri üzerinde de çalışmalar devam etmektedir.