18-BAKIM VE SERVİS

Güneş enerjisi sistemi kurulup işlemeye başladıktan sonra bir diğer kritik konu olan bakım ve servis ön plana çıkar. Bakım ve servis anlaşmaları kurulum aşamasında sistem devreye girmeden yapılan anlaşmalardır ve sistemin öngörülen performansı sergilemesi için kapsamı detaylı bir şekilde değerlendirilerek yapılmalıdır. Düzenli bakım anlaşmasıyla sistem de çalışması beklenen süre içinde beklenen üretimi az fireyle yapacaktır. Başka bir açıdan, güneş enerjisi santralleri, diğer enerji üretim santrallerine göre çok daha az bakıma ihtiyaç duyarlar ama ihtiyacı az da olsa sistemin sağlıklı işleyişi için ihmal etmemek gerekir.

Bakım ve servis konusunda dikkat edilmesi gereken konular şu şekildedir;

Doğal Yıpranma ( Degradasyon)

Tüm panellerin içinde bulundukları çevreden bağımsız olarak ortalama bir yıpranma payı vardır. Kullanılan malzemeye bağlı olarak bu yıpranma değişebilir. Önemli olan bunu planlama ve bütçeleme aşamasında dikkate almaktır zira önlenebilir bir konu değildir. Üreticiler doğal olarak öngörülen yıpranmanın ötesine geçen durumlarda ürün garantileri verirler. Kaliteli panellerde bu yıpranma payının daha düşük oranda gerçekleşeceği göz önünde tutulmalıdır.

Topraklama ve Yıldırımdan Korunma

Düzgün bir topraklama yapılarak kurulmuş olan sistem uygun bir koruma sağlamanın ilk adımıdır. Böylelikle yıldırım anında, gelen enerji toprağa, panellerden uzağa verilir. Yıldırım enerjisi toprağa deşarj edildikten sonra bile panellerde bir güç dalgalanmasına sebep olabilir. Bu nedenle ek olarak gerilim koruma önlemi de yıldırımdan hasar görme riskini minimize edecektir.

Panel Arızaları

İşletim süresi boyunca güneş enerjisi santralinin farklı bileşenleri arızalanabilir. Örneğin paneller, üretim sürecinde hasar gördüyse kırılabilir; mikro-çatlaklar her zaman çok fark edilir olmayabilir dolayısıyla denetimden geçerek kuruluma dahil olması daha sağlıklıdır. Aksi takdirde bu çatlaklar panellerin arızalanarak işlevsiz kalmasına ya da verimlilik kayıplarına yol açabilir. Bu konuda mutlaka garanti belgeleri temin edilmelidir.

Bir başka sorun panellerde zaman içinde olabilen renk kayıpları ya da renkte solmadır. Bu durum sonucu güneş hücresine ulaşan güneş ışınımı azalır, böylelikle güneş hücreleri daha az solar radyasyonuna maruz kalır ve daha az enerji üretir. Bunun nedeni, değişik renklerde panellerin ışığın emilimine yönelik dalga boyunu değiştirmesidir. Bu durumda yapılacak çok bir şey olmamakla beraber, sonrası için bu paneller dikkatle izlenmeli ve bakımları ihmal edilmemelidir.

Paneller, aldıkları solar radyasyonu ne kadar fazlaysa o kadar verimlilik sergiler. Bu zaman zaman içinde bulunulan maksimum sıcaklık konusuyla karışmaktadır. Yüksek sıcaklıklarda paneller zarar görebilmekte bu da hot-spot’ların ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Güneş hücreleri diziler halinde birbirine bağlı olduğundan, bir hot-spot arızası diğer hücrelerde de soruna yol açabilir. Bu sorunu önlemek için, gölgelenme ortadan kaldırılmalı, elektrik bağlantıları gözden geçirilmelidir.

Inverter Arızaları

Inverterden kaynaklı arızalar güneş enerjisi santrallerinde sisteme yönelik en sık karşılaşılan problemlerden biridir. Bu nedenle, inverterlerin düzenli bakımları kritik önemdedir. Farklı inverter’lar inverter mi invertör mü yoksa ingilizce mi okuyacağız kendi bakım kılavuzları uyarınca bakım görmelidir.

İzolasyondan Kaynaklı Arızalar

Genellikle kurulum aşamasında, düzgün yapılmayan ve koruma altına alınmayan kablo bağlantıları dışsal etkilere açık olmakta, bu hatalar kısa devrelere sebep olup bağlı bulundukları inverter gibi cihazlara zarar verebilmektedir. Bu bağlantıların durumuna ilişkin gözetim de ihmal edilmemelidir.

Takip Sistemlerinin Bakımı

Takip sistemleri de hareketli parçalarındaki yıpranmalar, motor ve aktuatörlerin bakımı ve kontrolü, kontrol ve güç kablolarınınn durumu gibi konularda mutlaka düzenli bakıma tabi olmalıdır. Takip sistemlerinin hizalanması ve konumu da işlevsellik açısından belli aralıklarla kontrol edilmelidir.

Taşıyıcı Sistem Bakımı

Taşıyıcı sistem ve kablolar de mekanik bütünsellik ve korozyon durumu açısından düzenli kontrol edilmeli ve sistem bütünlüğünü etkileyecek durumlar için öncesinde önlem alınmalıdır.

Ayrıca güneş panelleri içinde bulundukları iklim ve çevre koşullarına göre düzenli olarak temizlenmeli ve rüzgar, kar ve yağmura karşı korunacak şekilde önlemleri alınmalıdır.

Düzenli bakım ve servis yukarıda geçen noktaların yanı sıra sistemin durumuna göre başka detayları da inceler, denetler ve bunların oluşmaması için önlem alır. Güneş enerjisi sistemlerinde en çok dikkat edilecek konular çok belirgin olsa da, sistemin çatıda ya da arazide kurulmuş olması, nemli bir iklimde yer alması ya da sert rüzgarlara maruz kalması gibi sisteme özel koşullar göz önünde bulundurularak bir bakım planı yapılması en ideali olacaktır.