12-ARAZİ SEÇİMİ

Güneş enerji santrallerinin arazi seçimi kriterleri, santrallerin kurulum aşamasından işletme aşamasına kadar olan süreçleri ve elektrik üretim maliyetlerini doğrudan etkilemektedir. Arazi seçimi verimlilik, yasal düzenlemeler ve çevresel etki değerlendirme kriterlerine göre belirlenmektedir.

Bu iki temel faktör kapsamında yapılan değerlendirme ile çelişen koşulların ortaya çıkarılması gerekmektedir. Verimlilik ve çevresel etkiler açısından yer seçim koşullarına ilişkin kriterler doğrultunda ulusal mevzuatın kısıtlayıcı ve teşvik edici yönden incelemesi de bu aşamada önem taşımaktadır.

Güneş Enerji Potansiyeli Durumu

Güneş enerji santrallerinin verimliliğini etkileyen temel koşullardan biri bölgenin güneş enerji potansiyelidir. Bölgenin güneş ışınım düzeyi üretilen enerji miktarı ile doğru orantılıdır. Sistemin verimliği açısından bölgedeki güneş ışınım değerinin günlük en az 4,5 kWs/m2 olması gerekmektedir. Arazinin bulunduğu ildeki güneş radyasyonu ne kadar çoksa güneş enerjisi santralinden alınan verim artar. Türkiye’de ki güneş enerjisi potansiyeli yüksek olan iller Antalya, Konya, Karaman, Adana, Van, Hakkari şeklinde sıralanabilir.

Arazi Yapısı

Arazi yapısında eğim durumu da santralların verimliliği açısından önem taşımaktadır. Yer seçiminde en ekonomik eğim değerinin yüzde 1 ile yüzde 3 aralığı olduğu; yüzde 3 üstü eğimli arazilerin verimli olmadığı kabul edilmektedir. Diğer taraftan eğimi olmayan tamamen düz araziler de su birikmesi ve tahliye problemleri nedeniyle tercih edilmemektedir. Yamaç bölgelerde seçilen araziler ise heyelan riski taşımaktadır.

Arazi Kullanım Durumu

Yer seçim yapılacak alandaki doğal bitki örtüsü gölgelemeyi arttırmakta ve verimliliği düşürmektedir. Diğer taraftan toprak zeminin çakmalı montaj sistemlerine uygun olması yatırım maliyetini düşürecektir.

Şebeke Bağlantısı

Büyük ölçekli santrallerin ulusal şebeke ağına 10 km’den yakın olması, küçük ve orta ölçekli üretim tesislerinde ise ulusal şebeke ağına olan 5 ile 10 km arasındaki mesafelerde olması yatırımın ekonomik verimliliği açısından yine tercih edilmektedir.

Arazinin Enerji Tüketim Bölgesine Olan Mesafesi

Üretilen enerjinin uzak tüketim bölgelere iletilmesi enerji kaybına neden olmakta ve iletimdeki kayıp oranı verimliliği düşürmektedir. Bu bakımdan büyük ölçekli güneş enerji santrallarının yer seçimi için kentsel ve kırsal yerleşme alanları ile sanayi ve çalışma alanlarına çok uzak konumların tercih edilmemesi gerekmektedir.

Arazinin Belediyenin İmar Planlarındaki Durumu

Santral alanının zemin yapısı, yeraltı su seviyesi, toprak direnci ve zemin mukavemetine ilişkin koşullar yer seçiminde önemli kriterler olarak değerlendirilmektedir.