Enerji Depolama Araçlarında Döngü (Cycle) Ömrü

Enerji Depolama Araçlarında Döngü (Cycle) Ömrü

Öncelikle Döngü (Cycle) ne demektir?

Akünün bir kere doldur-boşalt (şarj-deşarj) yapılmasına “Bir Döngü” (One Cycle) diyoruz. Doldurma ve boşaltma miktarı bu tanımı değiştirmez. Yani, bir döngü olması için illa da akünün tam boşaltılması ve/veya tam doldurulması şart değildir.

Akülerin döngü (cycle) ömrü aynı zamanda kullanım süresini (ekonomik ömrünü) de ifade eder. Esasen akülerin ömür sürelerini belirlemede (özellikle derin döngülü = deep cycle akülerde) süre (yıl) anlamlı değildir. Anlamlı olan, doldur-boşalt sayısıdır. Çünkü doldur-boşalt sayısı farklı sürelerde gerçekleşebilir. Örneğin aküyü her gün kullanan bir uygulama ile her gün kullanmayan uygulama aynı toplam süreye karşılık gelmez.

Solar uygulamalar için kullanılan akülerde döngü sayıları için asgari bir seviye tespit edilmemiştir. Ancak bu konuda makul bir alt sınır olmalıdır. Genel olarak %50 DOD seviyesinde döngü sayısının asgari 1.000 olması makul gelmektedir. Çünkü bu seviye (hergün kullanım varsayıldığında) yaklaşık 3 yıla karşılık gelmektedir ve bundan daha kısa olan sürenin pratikte ekonomik olmayacağı açıktır. Ayrıca 2 yıl garanti zorunluluğu da düşünüldüğünde daha kısa süreler anlamlı değildir.

D.O.D. : Depth Of Discharge = Deşarj Derinliği.
%50 DOD : Akünün her seferinde %50 seviyesinde boşaltılarak kullanılması.

Üreticilerin beyan ettikleri döngü sayıları güvenilir mi?

Bu soruya her üretici için evet demek güçtür. Çünkü maalesef birçok üretici (yerli veya yabancı) beyanlarında gerçeği yansıtmıyor. Bunun için üreticinin kim olduğu, geçmişi ve sektörde ne kadar eski olduğu, referansları önemlidir. Çünkü akünün ömür testine tabi tutulması pratikte imkansızdır.

IEC-61427 standardı solar uygulamalardaki akülerin ömür testi konusunda Dünya’nın başvurduğu ve güvendiği standarttır. Bu standartta, gerçek hayattaki şartlar (sıcaklık-güneş verimliliği-şarj miktarı, vb.) simule edilmektedir, bu yüzden de güvenilirdir. Bu testi uygulayan ve bunu belgeleyen markaların ürün güvenilirliği daha yüksektir diyebiliriz.

Kurşun-Asit akülerin döngü sayısı (profesyonel seriler sayesinde %50 DOD’de) 4.000’e yaklaşmıştır. Bu seviye itibariyle Lityum Aküler ile arasındaki fark çok azalmıştır. Hatta bazı markalar için, bu farkın kurşun-asit aküler lehine eksiye döndüğünü de söyleyebiliriz.